Активистите во Македонија ја освојуваат битката за чиста вода и покрај годините на занемарување од страна на претходната влада

  • Среда, Ное 28 2018

 

 

Со голема победа на граѓанскиот активизам во Македонија, во јужната општина Гевгелија беше изграден нов водоснабдителен систем, по неколкугодишна борба од страна на локалните активисти кои ги предупредија граѓаните и надлежните власти дека нивната вода за пиење е затруена со арсен.

На 7 ноември 2018 година, властите отворија нов водовод кој собира вода од три нови бунари и содржи единица за прочистување на водата со доводен цевковод. Системот ќе обезбеди вода за пиење за 19.500 жители во околните области, објави локалниот портал Gevgelijanet.com.

Објектот, кој чини 1,7 милиони евра (1,9 милиони американски долари), конечно го решава проблемот со токсичниот арсен што влегува во водата за пиење. Загадувањето започна пред 15 години, откако земјотресот ги стави камењата богати со арсен во контактот со масата за вода.

Овој развој го оправдува "Арсена" - група локални активисти кои неколку години се обидуваа да ја предупредат јавноста за токсичноста на водата. Опишани како прекршители од страна на десничарскиот популистички режим што владееше во Македонија од 2006 до 2017 година, активистите беа прогонувани како резултат на нивните напори.

Иако Институтот за јавно здравје на Република Македонија во 2012 година утврди дека водата е опасно токсична, политичките власти одбија да признаат дека имало проблем со водоснабдувањето. Популистичката партија ВМРО-ДПМНЕ, која во тоа време беше на власт, даде приоритет за одржување на перцепцијата дека земјата просперира под нивно владеење за решавање на прашањата кои влијаат на квалитетот на животот, како што е загадувањето на воздухот и водата. Затоа, и општината и државната власт тврдеа дека се' е во ред и дека оние кои тврдеа поинаку се само ??пиони??? на опозицијата.

Арсена спроведе дополнителни анализи на вода од чешма во неколку различни лаборатории во 2014 година и се обиде да ги објави резултатите. Владата реагираше со тоа што ги третираше како пропаганда за паника меѓу храѓаните и ги подложи на разни облици на вознемирување во текот на годините - вклучително и кампањи за кршење на прозорите во седиштето на АРСЕНА и злонамерни инспекции со цел да ја блокираат нивната работа. Покрај тоа, повеќето локални медиуми се (само) цензурираа за какви било информации обезбедени од активистите. Цензурата беше толку силна што дури и билбордските компании одбиваа да изнајмат простор за објавување на резултатите од анализите на водата во Гевгелија.

За да ги пробијат вестите кон нивната локална публика, активистите мораа да прибегнат кон тактиката на заобиколување, и прво ги проширија информациите на национално ниво. За да го направат тоа, на 17 февруари 2017 година, тие ја осмислија прес-конференцијата во главниот град, која не беше објавена како иницијатива на граѓанското општество (настани што медиумите најмногу ги игнорираа), туку како комерцијална презентација на нов бренд на минерална вода - „Арсена“.

Кога новинарите на националните медиуми дојдоа на "бизнис" настанот, активистите им презентираа пластични шишиња вода наполнети од водоводот во Гевгелија. Тие објаснија дека марката вода се вика „Арсена“ поради високото ниво на арсен во водата и ги повикаа сите кои пристапија на штандот за презентација да ја пробат водата што секојдневно ја консумираат граѓаните на Гевгелија. Тие исто така ги презентираа резултатите од научните мерења за нивото на арсен во водата, како и податоците за здравјето кај граѓаните што укажуваат на високи нивоа на рак и морталитет во регионот, што најверојатно е поврзано со токсичната вода.

Фото: Ванчо Џамбаски од 17.02.2014, сквер „Јадран“ Скопје - Активистка го подготвува штандот за презентација на гевгелиската вода Арсена наполнета во пластични шишиња и нудена на граѓаните со информација дека тие ја пијат од водоводот таква иако е токсична и здравствено неисправна за употреба


Само еден телевизиски прилог објавен за овој настан на национален медиум, беше доволен за граѓаните на Гевгелија да научат за отровниот арсен во водата и да брзаат во локалните продавници за да купат вода во шишиња.

Во текот на следните неколку години, активистите го поттурнаа прашањето на различни начини до надлежните со тоа што започнаа петиции и акции за донирање чиста вода за обесправените социоекономски групи. Тие, исто така, се бореа за добивање чиста вода заради низа здравствени причини кон населението кое ја конзумира токсичната вода.

Полека, активистите успеаја да го надминат негирањето од страна на властите, кои никогаш не признаа дека водата од чешма е токсична, но сепак го најавија отворањето на новите пречистителни станици за вода. Само два дена по презентацијата на гевгелиската вода „Арсена“ во главниот град на државата, локалната самоуправа во Гевгелија изврши церемонија за сечење ленти за нов бунар. Сепак, градилиштето остана празно за следните три години.

Фактичката изградба на новиот систем за водоснабдување започна во февруари 2017 година, благодарение на новиот проект кофинансиран од македонската влада, Европската унија и Светската банка. Истата година, по локалните избори, општинската власт се промени. Решавањето на проблемот со водоснабдувањето беше една од главните цели за новата администрација, а објектот беше завршен до ноември 2018 година.



Активистите на иницијативата Арсена славеа на нивниот карактеристичен скромен начин, објавувајќи ја следнава изјава заедно со добрата вест на нивната Фејсбук страница.

„АРСЕНА си ја заврши својата превземена граѓанската задача - поттикна една локална власт да го признае постоењето на отровниот арсен во гевгелиската вода (за кое четири години лажеше дека не постои) и да започне проект за нов водоснабдителен систем, а новата локална власт тоа го препозна како проектен приоритет за гевгеличани и го заврши проектот со сите неопходни додатни средства вложени за изведба на констатирани недостатоци во проектот, неопходни за целосно функционирање на истиот.

Чиста вода за пиење без арсен е новиот подарок за гевгеличани по повод 74 годишнината од ослободувањето на Гевгелија и денот на општина Гевгелија „7-ми Ноември“

Честит празник гевгеличани!
АРСЕНА!“

Автор: Филип Стојановски

Извор: globalvoices

ЛИНКОВИ:

Реобјавено на Global Voices по-русски

Реобјавено на Global Voices in Italiano

Објавено и во Глобус магазин

 

 


ПОСЛЕДНИ ВЕСТИ:

Дојран на 38-от меѓународен саем за туризам во Белград

Општина Дојран и тамошните угостители годинава  од 21 до 24 февруари се

Повеќе

Два инциденти во Затворот Шутка

Притворените екс министри Миле Јанакиевски и Спиро Ристовски денеска во

Повеќе

Груевски ја ставил партијата во функција на настаните од 27 април

ОЈО: Осомничениот Н.Г. како тогашен претседател на политичка партија преку

Повеќе

Манчевски: Да се повлечат блиските на функционерите и од власта и од опозицијата

Ургентно решение за надминување на проблемот со непотизам при вработувањата е

Повеќе

ОЈО ги сомничи Груевски и Вељановски за Крвавиот четврток

Вељаноски и Груевски - осомничени за терористичко загрозување на уставниот

Повеќе

„Антикоцкање“ бара дислокација на казината и обложувалниците

Владата ќе го разгледува барањето на граѓанското движење за дислокација на

Повеќе

Со 60,6 милиони денари Општина Гевгелија ќе ги раздолжува наследените долгови

Буџетска дотација од Владата на Македонија за раздолжување на наследените

Повеќе

Граѓанскиот сектор со буџетска поддршка за 2019

Шеснаесет граѓански организации ќе добијат буџетска дотација во вредност од

Повеќе

Продолжуваат изведбените работи на патот Гевгелија-Негорци

Механизацијата на изведувачот „Жикол“ е на терен за гребење на асфалтот од

Повеќе

Бензинот поскапува, дизелот не

Регулаторна одлучи - од ноќеска поскапува бензинот

Повеќе

 
 

 
 

Не пропуштајте ...

2014 Сите права задржани © ГевгелијаНет
Не е дозволено превземање на вестите без писмено одобрување.