Бугарското вето низ призмата на Уставот и очилата на Галбрајт, Винер и Гоце

Сабота, 12 Декември 2020

Професорот по правни науки на ФОН, Темелко Ристевски има свој одговор за неконструктивноста на бугарското вето според Уставот на РМ. А, и Гоце би бил против ветото, наспроти можноста за пријателство и создавање широко поле за кулурен натпревар меѓу народите. Во контекс на ова професорот напиша: 

Република Северна Македонија и Република Бугарија ex officio се пријателски држави. Пријателството, гледано социолошки, е општествен однос. Некој ќе рече дека пријателството меѓу државите е политички однос. Но и политичките односи се општествени.

Како и да е, пријателството подразбира взаемна доверба и почитување меѓу пријателите како субјекти на пријателството. На вистинското пријателство му се туѓи стравувањата и сомнежите.

Република Бугарија стравува од можни територијални претензии и претензии за признавање на македонското национално малцинство во неа од страна на Република Северна Македонија.

Со Амандманот I на членот 3 од Уставот, Република Северна Македонија гарантира дека нема територијални претензии кон соседните држави. Со амандманот XXXVI, на членот 49 пак, Републиката гарантира дека нема да се меша во суверените права на други држави и во нивните внатрешни работи во однос на националните малцинства. Со вакви гаранции, содржани во највисокиот правен акт (Основниот закон) на Република Северна Македонија, нема основа за стравување од било какви претензии на Републиката кон нејзиниот источен сосед.

Гледано од материјално-правна гледна точка, Република Северна Македонија е околу четири пати помала од Република Бугарија. Тоа значи дека има околу четири пати помалку ресурси од неа, како човечки, така иматеријални и просторни. Ресурсите се материјална основа на моќта за која пишува Џон Кенет Галбрајт (The Anatomy of Power). Ако Република Северна Македонија има четири пати помалку ресурси од Република Бугарија, тоа значи има четири пати помала моќ од неа. Држава која има четири пати помала моќ од другата држава не може да има територијални и малцински претензии кон неа. Претензиите подразбираат и поседување на соодветна моќ за нивната реализација. На понемоќната држава, во конкретниов случај на Република Северна Македонија, и останува да одговори со уште поголема моќ. Така би рекол Галбрајт. 

Во современиов свет во кој односите меѓу државите се засновани на универзалните вредности на Повелбата на ООН, на Универзалната декларација за човекови права и нејзините пропратни документи (Меѓународниот пакт за економски социјални и културни права и Меѓународниот пакт за граѓански и политички права), а во Европа и на Европската конвенција за човекови права и нејзините протоколи, најголема моќ е моќта на пријателството.

Со пријателството се отвораат вратите на размена на стоки и услуги и на соработка во сите области на општествениот живот: наука, култура, образование, спорт, одбрана, заштита на животната средина и т.н.

Според таткото на кибернетиката Норберт Винер, во современиов свет да се живее (опстојува) делотворно, значи да се учествува во непрестаната размена на влијанија во окружувањето и делотворно да се влијае на негo (Cybernetics and Society).

Окружување на Република Северна Македонија и на Република Бугарија се Европската Унија и НАТО. Двете се членки на НАТО, а едната е членка на Европската унија, додека другата е кандидат за членство. Во такво окружување народите и државите со освојуваат со пријателство. Затоа Република Бугарија треба да и помага на Република Северна Македонија, таа што побрзо да стане членка на Европската унија. Тогаш, кога државната граница ќе стане обична административна меѓа меѓу двете држави, на Република Бугарија ќе и се створат огромни можности да ја „освојува“ Република Северна Македонија со размена на стоки и услуги во сите области на општествениот живот, со наука, култура, образование и т.н. Се разбира, такви можности во однос на Република Бугарија ќе и се створат и на Република Северна Македонија. Тогаш териториите на двете соседни држави, како и на сите држави членки на Европската унија, ќе станат поле за културен натпревар меѓу народите за што мечтаел Гоце Делчев. А во културниот натпревар, како и во секој друг натпревар, победува оној што е подобар.

Автор: Темелко Ристески - професор по право на ФОН



Last modified on Сабота, 12 Декември 2020 - 19:30

.

.


ПОСЛЕДНИ ВЕСТИ:

Кампања по повод Недела на борба против гладта

Од 16 – 22 октомври трае неделата на борбата против гладта која што ја

Повеќе

Гевгелија оди на втор изборен круг за градоначалник

Со немање мнозинство освоени гласови (50% + 1 глас) од ниту еден од 5-темина

Повеќе

Шапов во Богданци обезбеди победа во првиот изборен круг

Со освоени 2.128 гласови од вкупно 6.633 гласачи запишани во избирачкиот список

Повеќе

Ангов во Дојран, Костадинов во Валандово, прогласија победа

Првите победи на Локалните избори 2021 за градоначалник на два часа после

Повеќе

Во Гевгелија до 15 ч. гласале 40,11% од електортот

Гевгелија го надмина законскиот цензус од 1/3 излезност, според Изборната

Повеќе

Излезност на југот од РМ поголема од државнот просек

Изборниот гласачки ден за Локалните избори 2021 се одвива без проблеми на југот

Повеќе

Во Гевгелија денеска гласаа 195 лица со право на глас

Еден ден пред официјалниот старт на гласачкиот процес во Македонија, за

Повеќе

„Жито пром“ од Гевгелија на саем за храна во Германија

Производната компанија „Жито пром“ од Гевгелија учествуваше на најголемиот саем

Повеќе

Втор ден поплави во Грција, пронајдена и првата жртва

Невремето „Балос“, што веќе втор ден создава проблеми во повеќе делови во

Повеќе

Миравци ќе добие ветерен парк за производство на еколошка енергија

Турската компанија „Калтун енерџи“ ДОО Скопје која е инвеститор на ветерниот

Повеќе

 
 

 

 
 

Не пропуштајте ...

2014 Сите права задржани © ГевгелијаНет
Не е дозволено превземање на вестите без писмено одобрување.