Денеска на премините на надворешни граници на Шенген зоната започнува постепената примена на новиот европски дигитален граничен Систем за влез/излез (ЕЕС), кој според очекувањата на Европската комисија би требало да го поедностави и забрза процесот на премин на граничните премини.
Почнувајќи од 12 октомври 2025 година, Европската Унија (ЕУ) започна со воведување на Системот за влез/излез (EES), со целосна имплементација до април 2026 година.
Оваа нова алатка за дигитално гранично управување ќе го замени традиционалното ставање печати на пасошите со биометриски записи, трансформирајќи го начинот на кој милиони патници кои ги исполнуваат условите ги преминуваат граничните премини.
Со стапувањето во сила на новиот Систем за влез и излез, земјите членки на Шенген зоната започнуваат со електронско регистирање на податоците на државјаните на трети земји, што не се дел од Европската Унија, меѓу кои и на македонските граѓани, кога ги преминуваат надворешните граници на 29-те земји за престои до 90 дена.
Ова упатство ве води низ намената на EES, процесот на аплицирање и често поставуваните прашања, осигурувајќи се дека ќе бидете подготвени пред датумот на отпочнување на функционирање на системот.
Што е EES?
EES е нов дигитален систем за гранична контрола што се воведува низ цела ЕУ почнувајќи од октомври 2025 година. Целосната имплементација е предвидена да се реализира до април 2026 година. Тој го заменува традиционалното ставање печати на пасошите преку безбеден процес што ги евидентира биометриските податоци, датумите на влез и излез, правејќи ги граничните проверки попрецизни и поефикасни за патниците.
Дефинирање на EES
Во суштина, EES е автоматизиран ИТ систем дизајниран да регистрира на надворешните граници на Шенген зоната државјани кои доаѓаат од земји што не се членки на ЕУ и кои кратко ќе престојуваат на територијата на Унијата. Наместо да се потпира на рачно ставање печати на пасошите, системот електронски ги евидентира личните податоци и биометриските идентификатори, како што се фотографии од лице и отпечатоци од прсти, секој пат кога ќе влезете или излезете од Шенгензоната.
Оваа модернизација обезбедува поголема точност во следењето на патувањата и помага да се спречат пречекорувања на дозволениот престој.
За кого се однесува EES?
EES се однесува на две главни категории патници:
Патници ослободени од виза: Ова ги вклучува државјаните на земјите ослободени од аплицирање за Шенген виза за краток престој.
Носители на виза за краток престој: Лица на кои им е потребна виза за влез во Шенген зоната за ограничен временски период.
Ако спаѓате во некоја од овие две групи, ќе бидете регистрирани во EES при влез во европска земја учесничка. Меѓутоа, граѓаните на земјите-членки на ЕУ или земјите поврзани со Шенген не подлежат на системот.
Што се смета за краток престој?
Според EES, краткиот престој се дефинира како максимум 90 дена во рамките на кој било период од 180 дена. Ова правило важи за сите Шенген држави, што значи дека деновите што ги поминувате во Франција, Шпанија или која било друга земја учесничка се сметаат заедно, а не одделно.
Системот автоматски ќе пресмета колку дена ви остануваат за престојот, отстранувајќи ги претпоставките од процесот.
Земји што го користат EES
Откако ќе стане целосно оперативен, EES ќе опфати 29 европски земји, вклучувајќи ги сите земји-членки на Шенген зоната и придружните земји. Ова обезбедува конзистентни правила за патување и поедноставени гранични проверки низ поголемиот дел од Европа.
Земјите каде што ќе се применува EES се:
Австрија, Франција, Литванија, Словачка, Белгија, Германија, Луксембург, Словенија, Бугарија, Грција, Малта, Шпанија, Хрватска, Унгарија, Холандија, Шведска, Чешка, Исланд, Норвешка, Швајцарија, Данска, Италија, Полска, Естонија, Латвија, Португалија, Финска, Лихтенштајн, Романија.
Оваа широка покриеност значи дека без разлика дали планирате викенд во Белгија, културно патување во Австрија или летен одмор во Шпанија, EES ќе ги следи вашите влезови и излези во сите земји учеснички.
