Со овој цитат од претходно интервју, на нејзината официјална страница на Фејсбук беше објавена веста за смртта на Ведрана Рудан – хрватска новинарка и писателка позната по своето остро перо; таа имаше 77 години.
Со години, во своите статии, романи и јавни настапи, таа без задршка коментираше за политиката, општеството, медиумите, бракот и статусот на жените, често предизвикувајќи силни реакции.
Таа е авторка на 16 романи, меѓу кои: *Доживотна робија* (Doživotna robija), *Пудинг од ванила* (Puding od vanilije), *Танц околу сонцето* (Ples oko sunca), *Маж во грлото* (Muškarac u grlu), *Живот без крлежи* (Život bez krpelja), *Црнец во Фиренца* (Crnac u Firenci), *Кога жената е курва/кога мажот е педер* (Kad je žena kurva/kad je muškarac peder), *Во земјата на крвта и идиотите* (U zemlji krvi i idiota), *Зошто пцујам* (Zašto psujem), *Костурот од округот Медисон* (Kostura okruga Madison), *Дабогда те мајка родила* (Dabogda te majka rodila) и *Уво, грло, нож* (Uho, grlo, nož).
„Таа беше ретка по тоа што многу храбро се осмелуваше да зборува за тешки и болни теми.
„Целиот регион многу изгуби со нејзината смрт“, изјави за BBC на српски јазик Слаѓана Новаковиќ од издавачката куќа „Ренде“ – една од првите во Србија што ги објави нејзините книги.
Романите на Ведрана Рудан се преведени на англиски, унгарски, полски, француски, италијански, руски и македонски јазик.
Во интервју за хрватската телевизиска емисија *Nedjeljom u 2* (Во недела во 2) во март оваа година, таа откри дека боледува од рак.
„Сакам да кажам дека има многу луѓе што ме сакаат, а и јас нив.“ И дека сум бесмртна.
„Нека луѓето ја гледаат мојата смрт како заминување во област без сигнал“, изјави тогаш Рудан, како што пренесува загрепскиот информативен портал Index.hr. Нејзините романи беа поставувани како театарски претстави во Загреб, Белград и низ цела Европа.
- „Ја следев бидејќи беше поинаква, провокативна и директна, без влакна на јазикот“, вели 42-годишната Јована Залар од Земун.
- „Таа не ја разубавуваше реалноста, ниту во општеството, ниту на личен план; можеби некому не му се допаѓа нејзината директност, но таа секогаш имаше храброст да ги каже работите што повеќето луѓе ги мислат, но не смеат да ги изговорат“, додаде Залар.
Вели дека првпат ги читала нејзините книги одамна, уште како тинејџерка, но во последниве години немала толку многу време за нив.
Затоа ги следела нејзините текстови во медиумите, како и нејзината страница на социјалните мрежи.
Го сакала нејзиниот црн хумор.
- „Се сеќавам, на пример, на текстот за семејството во кој таа им забележуваше на децата дека се тука само колку да бидат присутни и дека се јавуваат само кога им треба нешто. Лично, таа тоа го претвораше во општествени провокации; ги прозиваше општеството, семејните односи и јавните личности, и секогаш ја погодуваше целта“, вели Залар, наставник по виолина.
Иако некои од нејзините пораки беа „премногу силни“, тие беа нејзини и произлегуваа од лично искуство.
„Секако, човек никогаш не може да остане рамнодушен кон неа. Таа секогаш предизвикуваше реакција, а тоа е самата суштина на уметноста и креативноста“, вели Залар.
Рудан е родена во Опатија, близу Риека, на 29 октомври 1949 година.
Кариерата ја започнала како новинарка, а во 1991 година добила отказ од Радио Риека поради критиките упатени кон тогашниот претседател на Хрватска, Фрањо Туѓман, и неговите политики.
Пишувала за бројни медиуми, вклучително и за сплитскиот „Ферал трибјун“ – поранешен политичко-сатиричен весник познат по своите остри текстови за национализмот во Хрватска и на Балканот, создаден во бурните 1990-ти години обележани со војна.
Рудан често ги критикувала владата, Црквата и политичарите, а зборувала и за постојано затегнатите односи меѓу Хрватска и Србија.
Поради нејзините коментари за страдањето на Палестинците во Појасот Газа и споредувањето на израелската политика со Холокаустот, Рудан во 2009 година добила отказ од хрватската телевизија „Нова“, а уредниците тогаш се извиниле за она што го нарекле говор на омраза.
- „Направив ужасен прекршок. Во една телевизиска емисија ги објавив имињата и презимињата на убиените палестински деца од Газа. Токму затоа добив отказ.
„Ги молам оние што ми дадоа отказ да бидат милосрдни. Не убивајте ги моите деца, не ми ја уништувајте куќата со ракета.“ „Благодарна Ведрана Рудан“, напиша таа тогаш во ироничен одговор на отпуштањето.
Таа пишуваше колумни на блогот „Како да се умре без стрес“, кој имаше повеќе од десет милиони прегледи, а го затвори во 2015 година, објаснувајќи дека повеќе не сака да пишува за омразата што го преплави општеството.
- „Зборуваше провокативно и храбро, нејзините зборови беа како огледало“, вели за Би-би-си на српски јазик Војислава Црњански Спасојевиќ, книжевна блогерка.
